Þjóðleikhúsið. Árið 1907 kom fram hugmynd um byggingu Þjóðleikhúss. Hún vakti verðuga athygli en 
engar hreyfingar í átt til framkvæmda urðu fyrr en eftir 1920. Deilur stóðu lengi um staðarval, en byggingarframkvæmdir hófust 1928. Þær stöðvuðust vegna fjárskorts 1932. Brezki herinn notaði húsið í síðari heimsstyrjöldinni en rýmdi húsið 1944. Þá var haldið áfram vinnu við það og Þjóðleikhúsið var vígt sumardaginn fyrsta árið 1950. Húsið var hraunað að utan með hrafntinnukurli úr Hrafntinnuskeri á Torfajökulssvæðinu.
Starfsemi Þjóðleikhússins er fjármögnuð að þrem fjórðu hlutum með framlagi af fjárlögum, en einum fjórða með sjálfsaflafé.
Leikið er (var) á þrem sviðum í Þjóðleikhúsinu, Stóra sviðinu með um 500 sæti í áhorfendasal, Smíðaverkstæðinu með um 140 sæti og Litla sviðinu í kallara íþróttahúss Jóns Þorsteinssonar með um 100 sæti. Um áramótin 2005-2006 var nýtt leiksvið tekið í notkun á fyrstu hæð í íþróttahúsinu, Kassinn, með um 180 sæti. Á sama tíma var Litla sviðið í kjallaranum lagt af og því rými breytt í æfingasal. Kassinn er samvinnuverkefni Þjóðleikhússins og Landsbanka Íslands sem kostar búnað og sæti í þetta nýja leikhús.
Þjóðleikhúsið hefur fengið tímabundin afnot af gamla Hæstaréttarhúsinu við Lindagötu meðan það hús bíður örlaga sinna, en það hefur nú staðið autt í 10 ár og bíður niðurrifs. Hæstaréttarhúsið verður vettvangur fræðsludeildar þjóðleikhússins og viðbúið að gamli Dómssalurinn fái nýtt hlutverk og þar verði boðið upp á skemmtilegar og fræðandi leiksýningar. Ef að líkum lætur verður tekist á í Dómssalnum í vetur og mál leidd þar til lykta fyrir opnum tjöldum.
Þjóðleikhúsið leggur áherzlu á að efla íslenzka leikritun með flutningi nýrra innlendra verka og kynna áhorfendum jafnframt það sem forvitnilegast er að gerast í erlendri leikritun. Einnig eru flutt sígild verk, barnaleikrit, söngleikir og óperur.
Á hverju leikári starfa oft milli fjögur og fimm hundruð manns í Þjóðleikhúsinu. Í hverri leiksýningu er fólgin mikil vinna. Samhliða leikæfingum og vinnu listrænna stjórnenda hverrar sýningar vinnur starfsfólk ólíkra deilda Þjóðleikhússins vikum saman að undirbúningi. Má þar nefna sviðsmenn, starfsfólk saumastofu, leikmunadeildar, hárgreiðslu- og förðunardeilda, ljósadeildar, hljóðdeildar og kynningar- og fræðsludeilda
Meirihluti efnis er beint af vef Þjóðleikhússins.
Viðhaldsvinnu við húsið, bæði að innan og utan, var lítt eða ekki sinnt í áratugi, þannig að það leit ókræsilega út þar til hafizt var handa við umbætur árið 2007 í leikhússtjóratíð Tinnu Gunnlaugsdóttur.
